บทความสุขภาพ · อ่าน 5 นาที
ต่อมลูกหมากโตต้องรักษาเมื่อใด?
สรุปโดยย่อ
ต่อมลูกหมากโต (BPH) ควรได้รับการรักษาเมื่ออาการรบกวนท่านหรือส่งผลต่อคุณภาพชีวิต หรือเมื่อทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ปัสสาวะคั่ง ติดเชื้อซ้ำ นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ หรือปัญหาที่ไต อาการเล็กน้อยที่ไม่รบกวนชีวิตมักเฝ้าติดตามได้อย่างปลอดภัย
ตรวจทานทางการแพทย์โดย นพ. อธิป ฉัตรสุทธิพงษ์ เมื่อ
เขียนโดย ทีมบรรณาธิการเผยแพร่ ปรับปรุง
ต่อมลูกหมากโตเพียงเฝ้าติดตามได้หรือไม่?
ได้ และมักทำได้ ขนาดของต่อมลูกหมากเพียงอย่างเดียวไม่ใช่เหตุผลที่ต้องรักษา หากอาการเล็กน้อยและไม่รบกวนชีวิต การเฝ้าติดตามร่วมกับการปรับพฤติกรรมง่าย ๆ — ลดการดื่มน้ำช่วงเย็น ลดคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ และทบทวนยาที่มีผลต่อการปัสสาวะ — เป็นแนวทางที่เหมาะสม โดยตรวจติดตามเป็นระยะ
สัญญาณใดบ่งบอกว่าควรพิจารณารักษา?
- อาการรบกวนการนอน การทำงาน การเดินทาง หรือชีวิตทางสังคม
- ตื่นมาปัสสาวะหลายครั้งทุกคืน
- รู้สึกว่าปัสสาวะไม่เคยสุด หรือมีปัสสาวะเหลือค้างมากหลังปัสสาวะ
- ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะซ้ำ หรือปัสสาวะเป็นเลือด
- นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ
- ค่าครีอะตินินสูงขึ้น หรือพบไตบวมจากการตรวจภาพ อันเนื่องมาจากการอุดกั้น
ไปรับการรักษาฉุกเฉินทันทีหากปัสสาวะไม่ออกอย่างฉับพลัน
ภาวะปัสสาวะคั่งเฉียบพลันทำให้ปวดมากและต้องใส่สายสวนระบายปัสสาวะโดยเร็ว
ทางเลือกในการรักษามีอะไรบ้าง?
- การปรับพฤติกรรม และการฝึกกระเพาะปัสสาวะ
- ยา — ยากลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์ (เช่น tamsulosin) ช่วยให้ต่อมลูกหมากคลายตัว ยากลุ่ม 5-alpha reductase inhibitor (finasteride, dutasteride) ช่วยให้ต่อมที่โตมากเล็กลงในเวลาหลายเดือน
- หัตถการแผลเล็ก — Rezūm และ UroLift
- การผ่าตัด — TURP หัตถการด้วยเลเซอร์ หรือการผ่าตัดต่อมลูกหมากแบบ simple prostatectomy สำหรับต่อมที่โตมาก
มักพิจารณาหัตถการเมื่อยาช่วยได้ไม่เพียงพอ มีผลข้างเคียงจากยา หรือผู้ป่วยไม่ต้องการรับประทานยาในระยะยาว ดูภาพรวมการรักษาต่อมลูกหมาก
การตรวจใดช่วยในการตัดสินใจ?
โดยทั่วไปแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะจะใช้แบบสอบถามอาการ การตรวจปัสสาวะ การวัดการไหลของปัสสาวะและการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ และอัลตราซาวนด์ต่อมลูกหมาก อาจพูดคุยเรื่องการตรวจ PSA ด้วย — ดูทำความเข้าใจผลตรวจ PSA
คำถามที่พบบ่อย
ต่อมลูกหมากโตจะแย่ลงเรื่อย ๆ หรือไม่?
ไม่เสมอไป อาการอาจคงที่เป็นปี ดีขึ้น หรือแย่ลง การตรวจติดตามเป็นระยะช่วยระบุผู้ที่อาการหรือภาวะแทรกซ้อนกำลังแย่ลง
เอกสารอ้างอิง
- 1.Lerner LB, et al. Management of Lower Urinary Tract Symptoms Attributed to Benign Prostatic Hyperplasia: AUA Guideline Part I — Initial Work-up and Medical Management. J Urol. 2021;206(4):806–817. (เปิดในแท็บใหม่)
- 2.Lerner LB, et al. Management of Lower Urinary Tract Symptoms Attributed to Benign Prostatic Hyperplasia: AUA Guideline Part II — Surgical Evaluation and Treatment. J Urol. 2021;206(4):818–826. (เปิดในแท็บใหม่)
- 3.NIDDK. Prostate Enlargement (Benign Prostatic Hyperplasia). (เปิดในแท็บใหม่)
ข้อมูลนี้มีไว้เพื่อการศึกษาทั่วไป และไม่สามารถใช้แทนการปรึกษาแพทย์ได้ หากมีอาการรุนแรง โปรดไปรับการรักษาฉุกเฉิน (ในประเทศไทย โทร 1669) ดูข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์ของเรา
