ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
Dr. Atip — Urology Care for a Better Life

บทความสุขภาพ · อ่าน 5 นาที

ต่อมลูกหมากโตต้องรักษาเมื่อใด?

สรุปโดยย่อ

ต่อมลูกหมากโต (BPH) ควรได้รับการรักษาเมื่ออาการรบกวนท่านหรือส่งผลต่อคุณภาพชีวิต หรือเมื่อทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ปัสสาวะคั่ง ติดเชื้อซ้ำ นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ หรือปัญหาที่ไต อาการเล็กน้อยที่ไม่รบกวนชีวิตมักเฝ้าติดตามได้อย่างปลอดภัย

ตรวจทานทางการแพทย์โดย นพ. อธิป ฉัตรสุทธิพงษ์ เมื่อ

เขียนโดย ทีมบรรณาธิการเผยแพร่ ปรับปรุง

ต่อมลูกหมากโตเพียงเฝ้าติดตามได้หรือไม่?

ได้ และมักทำได้ ขนาดของต่อมลูกหมากเพียงอย่างเดียวไม่ใช่เหตุผลที่ต้องรักษา หากอาการเล็กน้อยและไม่รบกวนชีวิต การเฝ้าติดตามร่วมกับการปรับพฤติกรรมง่าย ๆ — ลดการดื่มน้ำช่วงเย็น ลดคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ และทบทวนยาที่มีผลต่อการปัสสาวะ — เป็นแนวทางที่เหมาะสม โดยตรวจติดตามเป็นระยะ

สัญญาณใดบ่งบอกว่าควรพิจารณารักษา?

  • อาการรบกวนการนอน การทำงาน การเดินทาง หรือชีวิตทางสังคม
  • ตื่นมาปัสสาวะหลายครั้งทุกคืน
  • รู้สึกว่าปัสสาวะไม่เคยสุด หรือมีปัสสาวะเหลือค้างมากหลังปัสสาวะ
  • ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะซ้ำ หรือปัสสาวะเป็นเลือด
  • นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ
  • ค่าครีอะตินินสูงขึ้น หรือพบไตบวมจากการตรวจภาพ อันเนื่องมาจากการอุดกั้น

ไปรับการรักษาฉุกเฉินทันทีหากปัสสาวะไม่ออกอย่างฉับพลัน

ภาวะปัสสาวะคั่งเฉียบพลันทำให้ปวดมากและต้องใส่สายสวนระบายปัสสาวะโดยเร็ว

ทางเลือกในการรักษามีอะไรบ้าง?

  1. การปรับพฤติกรรม และการฝึกกระเพาะปัสสาวะ
  2. ยา — ยากลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์ (เช่น tamsulosin) ช่วยให้ต่อมลูกหมากคลายตัว ยากลุ่ม 5-alpha reductase inhibitor (finasteride, dutasteride) ช่วยให้ต่อมที่โตมากเล็กลงในเวลาหลายเดือน
  3. หัตถการแผลเล็ก — Rezūm และ UroLift
  4. การผ่าตัด — TURP หัตถการด้วยเลเซอร์ หรือการผ่าตัดต่อมลูกหมากแบบ simple prostatectomy สำหรับต่อมที่โตมาก

มักพิจารณาหัตถการเมื่อยาช่วยได้ไม่เพียงพอ มีผลข้างเคียงจากยา หรือผู้ป่วยไม่ต้องการรับประทานยาในระยะยาว ดูภาพรวมการรักษาต่อมลูกหมาก

การตรวจใดช่วยในการตัดสินใจ?

โดยทั่วไปแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะจะใช้แบบสอบถามอาการ การตรวจปัสสาวะ การวัดการไหลของปัสสาวะและการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ และอัลตราซาวนด์ต่อมลูกหมาก อาจพูดคุยเรื่องการตรวจ PSA ด้วย — ดูทำความเข้าใจผลตรวจ PSA

คำถามที่พบบ่อย

ต่อมลูกหมากโตจะแย่ลงเรื่อย ๆ หรือไม่?

ไม่เสมอไป อาการอาจคงที่เป็นปี ดีขึ้น หรือแย่ลง การตรวจติดตามเป็นระยะช่วยระบุผู้ที่อาการหรือภาวะแทรกซ้อนกำลังแย่ลง

เอกสารอ้างอิง

  1. 1.Lerner LB, et al. Management of Lower Urinary Tract Symptoms Attributed to Benign Prostatic Hyperplasia: AUA Guideline Part I — Initial Work-up and Medical Management. J Urol. 2021;206(4):806–817. (เปิดในแท็บใหม่)
  2. 2.Lerner LB, et al. Management of Lower Urinary Tract Symptoms Attributed to Benign Prostatic Hyperplasia: AUA Guideline Part II — Surgical Evaluation and Treatment. J Urol. 2021;206(4):818–826. (เปิดในแท็บใหม่)
  3. 3.NIDDK. Prostate Enlargement (Benign Prostatic Hyperplasia). (เปิดในแท็บใหม่)

ข้อมูลนี้มีไว้เพื่อการศึกษาทั่วไป และไม่สามารถใช้แทนการปรึกษาแพทย์ได้ หากมีอาการรุนแรง โปรดไปรับการรักษาฉุกเฉิน (ในประเทศไทย โทร 1669) ดูข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์ของเรา

นัดหมายเพื่อรับคำปรึกษา

ปรึกษาอาการของท่านกับ นพ. อธิป

ผู้ป่วยแต่ละรายแตกต่างกัน การปรึกษาแพทย์เป็นรายบุคคลเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการทำความเข้าใจการวินิจฉัยและทางเลือกในการรักษาของท่าน