การตัดชิ้นเนื้อต่อมลูกหมาก

การตัดชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากคืออะไร?

ระหว่างการตัดชิ้นเนื้อต่อมลูกหมาก แพทย์จะใช้เข็มขนาดเล็กเก็บชิ้นเนื้อเป็นแท่งบาง ๆ หลายชิ้นจากต่อมลูกหมาก พยาธิแพทย์จะตรวจชิ้นเนื้อเพื่อดูว่ามีมะเร็งหรือไม่ และหากมี อยู่ในระดับใด (Grade Group) ข้อมูลนี้จำเป็นต่อการตัดสินใจว่าควรเฝ้าติดตามหรือรักษา

เหตุใดจึงอาจต้องตัดชิ้นเนื้อ?

• ค่า PSA สูงหรือสูงขึ้นเรื่อย ๆ โดยทั่วไปหลังตรวจซ้ำ — ดูทำความเข้าใจผลตรวจ PSA
• ผลการตรวจต่อมลูกหมากทางทวารหนักผิดปกติ
• พบบริเวณที่น่าสงสัยจาก MRI ต่อมลูกหมาก
• การติดตามมะเร็งกลุ่มความเสี่ยงต่ำที่ทราบอยู่แล้วในระหว่างการเฝ้าติดตามอย่างใกล้ชิด

แนวทางปัจจุบันของ AUA/SUO สนับสนุนการตรวจ MRI ต่อมลูกหมากก่อนการตัดชิ้นเนื้อครั้งแรกหากทำได้ เพราะช่วยเพิ่มการตรวจพบมะเร็งที่มีนัยสำคัญ และช่วยให้ผู้ชายบางรายหลีกเลี่ยงการตัดชิ้นเนื้อที่ไม่จำเป็น

การตัดชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากทำอย่างไร?

ทั้งสองวิธีใช้หัวตรวจอัลตราซาวนด์นำทางเข็ม ใน การตัดชิ้นเนื้อแบบเจาะจงตำแหน่งด้วย MRI (fusion biopsy) ภาพ MRI จะซ้อนทับบนภาพอัลตราซาวนด์ เพื่อให้เก็บตัวอย่างจากบริเวณที่น่าสงสัยได้อย่างแม่นยำ โดยทั่วไปทำร่วมกับการเก็บตัวอย่างแบบเป็นระบบจากส่วนอื่นของต่อม

ควรเตรียมตัวอย่างไร?

• แจ้งแพทย์เรื่องยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาเบาหวาน และประวัติการแพ้
• อาจตรวจปัสสาวะเพื่อแยกการติดเชื้อ
• อาจได้รับยาปฏิชีวนะ โดยเฉพาะการตัดชิ้นเนื้อผ่านทางทวารหนัก
• ปฏิบัติตามคำแนะนำเรื่องการงดน้ำงดอาหารหากวางแผนให้ยานอนหลับหรือดมยาสลบ
• นำผล PSA เดิม และภาพหรือผลอ่าน MRI มาด้วย

ผลข้างเคียงและความเสี่ยงมีอะไรบ้าง?

• มีเลือดในปัสสาวะหรืออุจจาระสองสามวัน — พบบ่อย
• มีเลือดในน้ำอสุจิ ซึ่งอาจเป็นอยู่หลายสัปดาห์ — พบบ่อยและไม่เป็นอันตราย
• รู้สึกไม่สบายหรือฟกช้ำบริเวณฝีเย็บ
• การติดเชื้อ — พบไม่บ่อย และโอกาสน้อยกว่าเมื่อทำผ่านฝีเย็บ
• ปัสสาวะลำบากชั่วคราว — พบไม่บ่อย

มีทางเลือกอื่นหรือไม่?

ขึ้นกับระดับความเสี่ยงของท่าน ทางเลือกอาจรวมถึงการตรวจ PSA ซ้ำ การตรวจสารบ่งชี้ทางชีวภาพเพิ่มเติมในเลือดหรือปัสสาวะ หรือการตรวจ MRI ร่วมกับการติดตามต่อเนื่องแทนการตัดชิ้นเนื้อทันที อย่างไรก็ตาม การตัดชิ้นเนื้อยังคงเป็นวิธีเดียวที่ยืนยันการวินิจฉัยมะเร็งต่อมลูกหมากได้

การตัดชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากกับ นพ. อธิป

นพ. อธิป ทำการตัดชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากแบบเจาะจงตำแหน่งด้วย MRI-fusion เป็นประจำที่โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ แพทย์จะทบทวนภาพ MRI ของท่านล่วงหน้า อธิบายขั้นตอนและทางเลือกการระงับความรู้สึก และพูดคุยผลตรวจกับท่านด้วยตนเอง — รวมถึงความหมายของผลและขั้นตอนถัดไป

การฟื้นตัวเป็นอย่างไร และจะทราบผลเมื่อใด?

ผู้ชายส่วนใหญ่กลับไปทำกิจกรรมตามปกติได้ภายในหนึ่งถึงสองวัน โดยหลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนักสองสามวัน ผลตรวจจะแจ้งในการนัดติดตาม รวมถึงพบมะเร็งหรือไม่ ระดับของมะเร็ง และขั้นตอนถัดไป