บทความสุขภาพ · อ่าน 5 นาที
นิ่วในไตหลุดออกเองได้หรือไม่?
สรุปโดยย่อ
ได้ — นิ่วในไตขนาดเล็กจำนวนมากหลุดออกเองได้ โดยเฉพาะนิ่วที่เล็กกว่าประมาณ 5 มม. ซึ่งมักหลุดภายในไม่กี่สัปดาห์ นิ่วที่ใหญ่กว่ามีโอกาสหลุดเองน้อยลง การดื่มน้ำ ยาแก้ปวด และบางครั้งยากลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์ช่วยได้ แต่นิ่วที่ทำให้ติดเชื้อ ปวดจนควบคุมไม่ได้ หรืออุดกั้น ต้องได้รับการรักษาโดยเร็ว
ตรวจทานทางการแพทย์โดย นพ. อธิป ฉัตรสุทธิพงษ์ เมื่อ
เขียนโดย ทีมบรรณาธิการเผยแพร่ ปรับปรุง
ขนาดของนิ่วมีผลหรือไม่?
มีผล ขนาดและตำแหน่งของนิ่วเป็นปัจจัยหลัก นิ่วขนาดเล็ก โดยเฉพาะที่เล็กกว่าประมาณ 5 มม. และนิ่วที่อยู่ในท่อไตส่วนล่างใกล้กระเพาะปัสสาวะแล้ว มีโอกาสหลุดเองมากที่สุด นิ่วที่ใหญ่กว่าประมาณ 10 มม. แทบไม่หลุดออกเองโดยไม่ได้รับการช่วยเหลือ
นิ่วในไตใช้เวลานานเท่าใดจึงจะหลุดออก?
นิ่วจำนวนมากหลุดออกภายในไม่กี่สัปดาห์ หากนิ่วยังไม่หลุดภายในประมาณสี่ถึงหกสัปดาห์ แนวทางเวชปฏิบัติโดยทั่วไปแนะนำให้รักษา เพราะการอุดกั้นที่นานเกินไปอาจทำให้ไตเสียหาย
อะไรช่วยให้นิ่วในไตหลุดออก?
- ยาแก้ปวดตามคำแนะนำของแพทย์
- ดื่มน้ำให้เพียงพอ — โดยไม่ฝืนดื่มปริมาณมากเกินไป
- สำหรับนิ่วบางชนิดในท่อไตส่วนล่าง ยากลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์ (medical expulsive therapy)
- กรองปัสสาวะเพื่อเก็บนิ่วไปตรวจวิเคราะห์
เมื่อใดจึงต้องรักษา?
ไปรับการรักษาฉุกเฉินทันทีหากท่านมี:
- ปวดจากนิ่วร่วมกับมีไข้หรือหนาวสั่น
- ปวดจนยาควบคุมไม่ได้ หรืออาเจียนต่อเนื่อง
- ปัสสาวะออกน้อยมากหรือไม่ออกเลย
โดยทั่วไปแพทย์จะแนะนำหัตถการ เช่น การส่องกล้องท่อไตร่วมกับเลเซอร์ หรือการสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก เมื่อนิ่วไม่น่าจะหลุดเอง ยังไม่หลุดหลังเฝ้าสังเกตระยะหนึ่ง หรือทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน ดูอธิบายทางเลือกในการรักษานิ่วในไต
คำถามที่พบบ่อย
การดื่มน้ำมาก ๆ ช่วยขับนิ่วในไตออกได้หรือไม่?
การดื่มน้ำให้เพียงพอช่วยได้ แต่การดื่มน้ำปริมาณมากเกินไปไม่ได้ช่วยให้นิ่วหลุดเร็วขึ้น และอาจทำให้ไม่สบายมากขึ้นหากไตมีการอุดกั้น โปรดปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์
เอกสารอ้างอิง
- 1.Assimos D, et al. Surgical Management of Stones: American Urological Association/Endourological Society Guideline, Part I. J Urol. 2016;196(4):1153–1160. (เปิดในแท็บใหม่)
- 2.European Association of Urology. EAU Guidelines on Urolithiasis. (เปิดในแท็บใหม่)
- 3.National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Kidney Stones. (เปิดในแท็บใหม่)
ข้อมูลนี้มีไว้เพื่อการศึกษาทั่วไป และไม่สามารถใช้แทนการปรึกษาแพทย์ได้ หากมีอาการรุนแรง โปรดไปรับการรักษาฉุกเฉิน (ในประเทศไทย โทร 1669) ดูข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์ของเรา