บทความสุขภาพ · อ่าน 5 นาที
สัญญาณเริ่มต้นของนิ่วในไตมีอะไรบ้าง?
สรุปโดยย่อ
สัญญาณเริ่มต้นที่พบบ่อยที่สุดของนิ่วในไต คืออาการปวดรุนแรงที่สีข้างหรือหลังอย่างฉับพลัน ปวดเป็นพัก ๆ และอาจร้าวไปที่ขาหนีบ อาการอื่น ได้แก่ ปัสสาวะเป็นเลือด คลื่นไส้ และปวดปัสสาวะรีบหรือปัสสาวะบ่อย อาการปวดร่วมกับมีไข้เป็นภาวะฉุกเฉิน
ตรวจทานทางการแพทย์โดย นพ. อธิป ฉัตรสุทธิพงษ์ เมื่อ
เขียนโดย ทีมบรรณาธิการเผยแพร่ ปรับปรุง
นิ่วในไตอาจไม่มีอาการได้หรือไม่?
ได้ นิ่วที่อยู่ภายในไตมักไม่มีอาการ และตรวจพบจากอัลตราซาวนด์หรือ CT ที่ทำด้วยเหตุผลอื่น อาการมักเริ่มเมื่อนิ่วเคลื่อนลงมาในท่อไตและอุดกั้นการไหลของปัสสาวะ
สัญญาณเริ่มต้นที่พบบ่อยที่สุดของนิ่วในไตมีอะไรบ้าง?
1. ปวดสีข้างหรือหลัง
อาการปวดจากนิ่วในไตแบบคลาสสิก (renal colic) เริ่มอย่างฉับพลันใต้ชายโครงด้านใดด้านหนึ่ง มักปวดเป็นพัก ๆ นานเป็นนาทีถึงหลายชั่วโมง และหลายคนหาท่าที่สบายไม่ได้ เมื่อนิ่วเคลื่อนลงมา อาการปวดอาจย้ายไปที่ท้องน้อยหรือขาหนีบ
2. ปัสสาวะเป็นเลือด
ปัสสาวะอาจเป็นสีชมพู แดง หรือน้ำตาล หรืออาจตรวจพบเลือดจากการตรวจปัสสาวะเท่านั้น ปัสสาวะเป็นเลือดทุกกรณีควรได้รับการตรวจจากแพทย์
3. คลื่นไส้และอาเจียน
ไตและทางเดินอาหารมีเส้นทางประสาทร่วมกัน อาการปวดจากนิ่วจึงมักมีคลื่นไส้ร่วมด้วย
4. การปัสสาวะเปลี่ยนแปลง
เมื่อนิ่วเคลื่อนเข้าใกล้กระเพาะปัสสาวะ อาจทำให้ปวดปัสสาวะรีบ ปัสสาวะบ่อย และแสบขัด ซึ่งอาจถูกเข้าใจผิดว่าเป็นการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ
ปวดจากนิ่วในไตหรือปวดหลัง?
| ลักษณะ | นิ่วในไต | ปวดหลังจากกล้ามเนื้อ |
|---|---|---|
| การเริ่มต้น | ฉับพลัน มักรุนแรง | มักค่อยเป็นค่อยไป หรือหลังออกแรง |
| รูปแบบ | ปวดเป็นพัก ๆ กระสับกระส่าย | ปวดคงที่ ปวดมากขึ้นเมื่อขยับ |
| ตำแหน่ง | สีข้าง ร้าวไปขาหนีบ | หลังส่วนล่าง ตรงกลางหรือด้านใดด้านหนึ่ง |
| อาการอื่น | คลื่นไส้ ปัสสาวะเป็นเลือด ปวดปัสสาวะรีบ | มักไม่มี |
ตารางนี้เป็นแนวทางทั่วไปเท่านั้น หากไม่แน่ใจ โปรดไปรับการตรวจประเมินจากแพทย์
ควรขอความช่วยเหลือเมื่อใด?
ไปรับการรักษาฉุกเฉินทันทีหากอาการปวดจากนิ่วเกิดร่วมกับ:
- ไข้ หนาวสั่น หรือสั่นสะท้าน
- อาเจียนจนไม่สามารถดื่มน้ำหรือรับประทานยาได้
- ปัสสาวะออกน้อยมากหรือไม่ออกเลย
- ปวดจนยาแก้ปวดควบคุมไม่ได้
มิฉะนั้น ควรนัดพบแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะเพื่อยืนยันว่ามีนิ่วและวางแผนการรักษา อ่านเรื่องทางเลือกในการรักษาและข้อมูลโรคนิ่วในไต
คำถามที่พบบ่อย
นิ่วในไตใช้เวลานานเท่าใดจึงจะหลุดออก?
นิ่วขนาดเล็กอาจหลุดออกภายในไม่กี่วันถึงไม่กี่สัปดาห์ หากนิ่วไม่หลุดภายในประมาณสี่ถึงหกสัปดาห์ หรือมีอาการปวด การติดเชื้อ หรือการอุดกั้น แพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะมักแนะนำให้รักษา
เอกสารอ้างอิง
- 1.National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Kidney Stones. (เปิดในแท็บใหม่)
- 2.European Association of Urology. EAU Guidelines on Urolithiasis. (เปิดในแท็บใหม่)
- 3.Assimos D, et al. Surgical Management of Stones: American Urological Association/Endourological Society Guideline, Part I. J Urol. 2016;196(4):1153–1160. (เปิดในแท็บใหม่)
ข้อมูลนี้มีไว้เพื่อการศึกษาทั่วไป และไม่สามารถใช้แทนการปรึกษาแพทย์ได้ หากมีอาการรุนแรง โปรดไปรับการรักษาฉุกเฉิน (ในประเทศไทย โทร 1669) ดูข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์ของเรา